Friday, July 4, 2008

Inauguracyjne posiedzenie Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy Marszałku Senatu VII kadencji

Inauguracyjne posiedzenie Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy Marszałku Senatu VII kadencji



Wladyslaw Zachariasiewicz will represent all American Polonia is the prestigious Polonia Council that advises the Speaker of the Polish Senate. In Poland, the Senate has a special role in looking after Polonia throughout the world.

23 czerwca 2008 r. rozpoczęło się dwudniowe inauguracyjne posiedzenie Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy Marszałku Senatu VII kadencji. Tematem posiedzenia Rady jest:
"Kraj a Polonia i Polacy w świecie - wyzwania XXI w."

Marszałek Bogdan Borusewicz wręczył akty nominacji członkom Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy Marszałku Senatu VII Kadencji. Otrzymali je:

Andrzej Alwast - Prezes Rady Naczelnej Polonii Australijskiej i Nowozelandzkiej,
Kazimierz Anhalt - Koordynator ds. Rozwoju Federacji Organizacji Polskich w Irlandii,
Anżelika Borys - Prezes Związku Polaków na Białorusi,
Emilia Chmielowa - Prezes Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie,
Andre Hamerski - Prezes Centralnej Reprezentacji Wspólnoty Brazylijsko-Polskiej BRASPOL,
Józef Kwiatkowski - Prezes Stowarzyszenia Nauczycieli Polskich na Litwie "Macierz Szkolna",
Władysław Lizoń - Prezes Kongresu Polonii Kanadyjskiej,
Jan Mokrzycki - Prezes Zjednoczenia Polskiego w Wielkiej Brytanii,
Tadeusz A. Pilat - Prezydent Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych,
Aleksander Sielicki - Zastępca Kierownika Centrum Kultur Kubania w Krasnodarze,
Władysław Zachariasiewicz - Stany Zjednoczone Ameryki Północnej.
W pracach Rady uczestniczyć będzie również Helena Miziniak - Szef Zespołu Doradców do spraw Migracji Ekonomicznej Obywateli Polskich do Państw Członkowskich Unii Europejskiej (gość honorowy).

Otwierając posiedzenie marszałek Senatu Bogdan Borusewicz stwierdził, że, powołanie Rady jest wyrazem troski o jak najlepszą kondycję spraw polskich i Polaków w świecie. Zwrócił również uwagę na konieczność koordynacji działań wszystkich instytucji państwowych, które zajmują się sprawami Polonii i Polaków zagranicą. Marszałek wyraził życzenie, aby wobec ogromnej różnorodności polonijnych organizacji Rada Konsultacyjna była reprezentacją Polonii całego świata.

Minister Radosław Sikorski powiedział, że sprawy Polonii są jednym z priorytetów MSZ, a rząd traktuje sprawy polonijne niezwykle poważnie. Minister zadeklarował również gotowość współpracy MSZ z Senatem w sprawach polonijnych.

Minister Katarzyna Hall przedstawiła plany resortu edukacji związane z opracowaniem i wdrożeniem programu nauczania języka polskiego, zwłaszcza dzieci, których rodzice czasowo przebywają poza krajem.

W drugiej części posiedzenia podjęto obrady w trzech grupach roboczych:

I. Zespół ds. Polaków na Wschodzie

Zespół którego pracom przewodniczył senator Łukasz Abgarowicz szczególna uwagę poświęcił trzem problemom: Karcie Polaka, przestrzeganiu praw mniejszości polskiej oraz problemom nauczania języka polskiego.

W trakcie obrad uczestnicy przedstawili następujące wnioski:

1. Karta Polaka.
Karta Polaka na Ukrainie i Białorusi jest praktycznie niedostępna dla większości uprawnionych ze względu na niewydolny system jej przyznawania. Należy bezwzględnie i w jak w jak najszybszym tempie dokonać zmian organizacyjnych, które skrócą kolejki oczekujących z wielu lat do 2 - 3 miesięcy.


Informacja o Karcie Polaka wśród uprawnionych niezrzeszonych w organizacjach Polaków jest niewystarczająca, szczególnie na Białorusi. Należy wspólnie z organizacjami polskimi na Ukrainie i Białorusi opracować metody szerszego upowszechnienia wiedzy o Karcie.


Ustawowe kryteria przyznawania Karty są zbyt sztywne, co utrudnia lub wręcz uniemożliwia otrzymanie karty wielu uprawnionym. Należy je uelastycznić.


Przed nowelizacją ustawy o Karcie Polaka należy, z inicjatywy Senatu RP, zorganizować konferencję z udziałem przedstawicieli rządu RP, organizacji polonijnych, organizacji pozarządowych oraz naukowców z dziedziny gospodarki, socjologii i demografii dla zdefiniowania oczekiwań i przewidywanych skutków wdrożenia Karty.
2. Przestrzeganie praw mniejszości polskiej.
Na Białorusi i Litwie prawa mniejszości polskiej są z premedytacją łamane przez władze centralne tych państw. Należy wzmóc nacisk władz Polskich na rządy Białorusi i Litwy z oczekiwaniem właściwego wywiązywania się tych ostatnich z umów międzynarodowych i bilateralnych dotyczących traktowana mniejszości narodowych. Jak się wydaje, szczególnie na Litwie może to przynieść szybkie pozytywne rezultaty.


Na Ukrainie środowiska polskie nie mogą korzystać z pełni swoich praw ze względu na częstą niechęć władz lokalnych. Wydaje się, że poprawić sytuację może przełamywanie tej niechęci przez nawiązywanie szerszej, pozarządowej współpracy z Ukraińcami z włączaniem w nią organizacji polskich z Ukrainy. Senat RP winien zainicjować szeroką akcję nawiązywania stosunków partnerskich pomiędzy miastami, szkołami, uczelniami itp. polskimi i ukraińskimi.
3. Problem nauczania języka polskiego.
Państwo polskie winno zabiegać o tworzenie szkół polskich w miejscach zwartego zamieszkania Polaków w ramach systemów edukacyjnych poszczególnych państw.


Szkoły polskie winny otrzymywać pomoc metodologiczną, kadrową i każdą niezbędną tak, aby być konkurencyjnymi na rynku edukacyjnym.


W środowiskach polskich mieszkających w rozproszeniu niezbędne jest wzmocnienie szkółek sobotnio-niedzielnych, a także stworzenie i wdrożenie systemu nauki języka polskiego przez Internet. Postuluje się też wprowadzenie kursu języka polskiego do programu TV Polonia.
4. Promocja kultury polskiej i ochrona polskiego dziedzictwa kulturowego poza granicami.
Obserwuje się zbyt słabą, w stosunku do np. rosyjskojęzycznej, ekspansję kultury polskiej zwłaszcza w formach atrakcyjnych dla młodzieży. Należy sponsorować wyjazdy na koncerty czołowych polskich zespołów, zwiększyć podaż ich płyt na rynkach lokalnych a także wzbogacić program TV Polonia o programy muzyczne i rozrywkowe.


Niewystarczająca jest dbałość o polskie dziedzictwo kulturowe i miejsca pamięci narodowej na Ukrainie i Białorusi. Poza wysiłkami władz państwa polskiego, które należy wzmocnić, wydaje się celowe wsparcie działań pozarządowych zmierzających do porządkowania i utrzymania w należytym stanie cmentarzy polskich. Należy w nie włączyć środowiska polskie na Wschodzie, a także młodzież, która w ramach obozów wakacyjnych, organizowanych np. na Ukrainie, może wykonywać prace porządkowe.
II. Zespół ds. Polonii Europejskiej

Podczas obrad Zespołu, któremu przewodniczył senator Andrzej Person zwrócono uwagę na niewystarczające działania władz polskich w odniesieniu do nowej emigracji. W ocenie zespołu istnieje potrzeba monitorowania tego zjawiska także w mniejszych środowiskach, w takich krajach, jak: Norwegia, Włochy, Austria, Holandia, czy Hiszpania.

Obradujący w Zespole przedstawiciele członkowie Rady przedstawili następujące wnioski:
Działania władz polskich w zakresie nowej emigracji nie są w pełni wystarczające - podstawową potrzebą jest monitorowanie dynamiki tego zjawiska, tak, by uzyskać jego całościowy obraz. Skalę zjawiska należy dostrzegać również w mniejszych środowiskach. Listę monitorowanych państw należy uzupełnić także o takie kraje jak Norwegia, Niemcy, Włochy, Szwecja, Austria, Holandia, Francja, Hiszpania.


Podstawową potrzebą dla nowej emigracji jest uzyskanie przed wyjazdem informacji, na temat zasad życia obowiązujących w kraju docelowym. Przykładem może być stworzony przez Zjednoczenie Polskie w Wielkiej Brytanii poradnik "Żyć i pracować w Wielkiej Brytanii".


Apelujemy o utrzymanie ilości etatów konsularnych oraz liczby lokali przeznaczonych na konsulaty w krajach, gdzie zwiększyła się liczba Polonii.


Edukacja dzieci i młodzieży polonijnej w systemie edukacyjnym kraju osiedlenia wymaga rozszerzenia o przedmioty ojczyste, tak by możliwa była ciągłość edukacji po powrocie do Polski.


Należy dostosować program edukacji polonijnej uzupełniającej do polskiej podstawy programowej.


Apelujemy o niezamykanie instytutów kultury polskiej na terenie Europy. Jednocześnie zachęcamy władze polskie do korzystanie z doświadczeń organizacji polonijnych w zakresie promocji kultury polskiej za granicą. Uważamy, że model menadżerski promocji polskiej kultury za granicą jest bardzo dobry, należy jednak pozostawić polskie instytuty jako obiekty, które można w tym modelu wykorzystać.


Postulujemy partnerskie traktowanie organizacji polonijnych w rozstrzyganiu ważnych dla Polonii kwestii (ustawy o Karcie Polaka, o Obywatelstwie) oraz rozważenie stworzenia grup roboczych z udziałem działaczy organizacji polonijnych przy konsulatach lub przy Wydziałach Konsularnych Ambasady RP.


Zwracamy uwagę na potrzebę integracji młodzieży polonijnej z młodzieżą polską.


Postulujemy zwiększenie udziału tematyki polonijnej w polskich mediach publicznych.


Konieczne jest ustalenie statusu nauczyciela polonijnego.


Oczekujemy deklaracji rządu polskiego i jasnego stanowiska wobec zakupu lub przyszłego finansowania nieruchomości Fowley Court w Wielkiej Brytanii.


Władze Rzeczypospolitej Polskiej powinny rozpocząć działania w ramach UE i Rady Europy o ujednolicenie standardów w poszczególnych przedmiotach nauczanych w szkołach powszechnych i gimnazjach. Taka standaryzacja w dzisiejszym świecie mobilności siły roboczej jest konieczną by uchronić dzieci i młodzież od tracenia lat edukacji.
III. Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach

Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach obradował pod przewodnictwem senatora Sławomira Kowalskiego.

W toku obrad Zespół wypracował następujące wnioski:
Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach wnioskuje o utworzenie Polonijnych Zespołów Konsultacyjnych przy Ambasadach RP, które miałyby na celu zintensyfikowanie współpracy z organizacjami polonijnymi za granicą/które byłyby platformą współpracy z organizacjami polonijnymi za granicą.


Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach dostrzega potrzebę podmiotowego rozszerzenia Ustawy o Karcie Polaka o pozostałe kraje świata, co pomogłoby mieszkającej tam społeczności polskiej zachować związki z narodowym dziedzictwem kulturalnym.


Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach wnioskuje o utworzenie nagrody Senatu Rzeczypospolitej Polskiej dla nauczycieli polonijnych, którzy uczą za granicą w systemie tzw. szkół sobotnich.


Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach uważa za potrzebne utworzenie ponadregionalnej Szkoły Liderów Polonijnych, otwartej dla przedstawicieli wszystkich środowisk polonijnych.


Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach apeluje, by władze polskie dołożyły starań w zakresie zapewnienia nauczycielom polonijnym uczącym za granicą możliwości awansu zawodowego.


Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach wnioskuje o utworzenie wspólnego i spójnego planu promocji pozytywnego wizerunku Polski i Polaka w świecie.


Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach uważa, że w interesie polskiejdiaspory i państwa polskiego konieczna jest partnerska współpraca miast i regionów.


Zespół ds. Polonii i Polaków na pozostałych kontynentach jest zdania, że przy okazji Zjazdów Polonii i Polaków z Zagranicy należy ograniczyć liczbę wniosków do dwóch lub trzech, a co więcej powinny one dotyczyć problemów ponadregionalnych/o szerokim zasięgu geograficznym.

W drugim dniu obrad, podsumowując zgłaszane przez Zespoły wnioski, marszałek Bogdan Borusewicz podkreślił, że formuła zespołowej pracy Rady przyniosła duże efekty. Wysoko też ocenił zaangażowanie w prace Rady przedstawicieli ministerstw i organizacji pozarządowych. Marszałek z aprobatą przyjął nakreślone przez Radę kierunki działań, zwłaszcza postulaty dotyczące propagowania nauczania języka polskiego Podczas plenarnego posiedzenia Rady, któremu przewodniczyła wicemarszałek Krystyna Bochenek przyjęto następujące wnioski końcowe:

Sprawą dla nas podstawową jest dalsze utrzymanie zarówno opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią jak i dotychczasowego modelu finansowania naszej działalności. Rozumiemy, że wolą polskich władz częścią środków dla Polonii dysponuje MSZ i MEN a w praktyce wiele organizacji korzysta z tych funduszy. Pragniemy jednak podkreślić, że jest dla nas ważne aby finansowanie poprzez organizacje pozarządowe pozostało podstawową drogą wspierania naszej działalności.


Pragniemy podkreślić nasze niezachwiane poparcie dla Związku Polaków na Białorusi kierowanego przez Andżelikę Borys. Pragniemy podziękować władzom polskim za udzielone Związkowi dotychczasowe poparcie i prosimy o dalsze konsekwentne stanowisko i działania w tej sprawie.


Rozumiemy trudności związane z egzekwowaniem umów międzynarodowych wobec najbliższych sąsiadów. Znamy też dotychczasowe działania władz polskich. Pragniemy jednak przypomnieć i prosić o jak najrychlejsze i zdecydowane działania w dwóch sprawach szczególnej wagi:


pisowni nazwisk polskich na Litwie, jak również używanie języka polskiego (ojczystego) w miejscach zwartego zamieszkania ludności, która to sprawa pozostaje w jaskrawej sprzeczności z obowiązującymi w Europie standardami.
realizacji Traktatu Polsko-Niemieckiego ze szczególnym uwzględnieniem finansowania organizacji polonijnych i edukacji polonijnej. Trudności związane z edukacją w Niemczech podkreślane są na wszystkich konferencjach i sympozjach oświatowych.

Poprzedni rząd rozbudził duże nadzieje rozpoczynając prace nad szerokim programem wspierania edukacji polonijnej. Pragniemy jedynie przypomnieć tę sprawę prosząc o kontynuację działań w tym zakresie.


Młodzież jest przyszłością zarówno Polski, jak i Polonii. Ważne są dalsze działania wszystkich zainteresowanych stron na rzecz zwiększenia integracji młodzieży polskiej i polonijnej. Konieczna jest zmiana polityki wobec młodzieży zarówno Polonii jak i władz polskich. Zadania skierowane do młodzieży i dla młodzieży winny być naszym zdaniem priorytetowo traktowane, przez wszystkie podmioty wspierające działalność polonijną.


Jest nas w świecie miliony. Niejednokrotnie pokazaliśmy, jak wiele możemy dla Polski zrobić. Możemy i chcemy Polsce dalej pomagać. Zawracamy się z kolejnym apelem o partnerskie traktowanie, o korzystanie z naszej wiedzy i możliwości. Skoordynowane działania polskich placówek dyplomatycznych i organizacji polonijnych z pewnością będą korzystne dla Polski.


Wyrażamy nasze poparcie i wdzięczność za uchwalenie przez Sejm Ustawy o Karcie Polaka. Dla naszych Rodaków zza wschodniej granicy Schengen była to sprawa wielkiej wagi. Ważna jest dalsza nowelizacja tej ustawy obejmująca bezpaństwowców, kraje bałkańskie i pozostałe środowiska polonijne na świecie. Równie ważne jest zapewnienie powszechnego dostępu do Kart Polaka w szczególności na Ukrainie i Białorusi. Podstawowa część ustawy potwierdzająca honor przynależności do narodu polskiego winna naszym zdaniem jednakowo traktować wszystkich Polaków poza granicami kraju.


Zbliża się 20-lecie zmiany ustrojowej w Polsce. Uważamy, ze nadszedł najwyższy czas na uchwalenie nowej i nowoczesnej Ustawy o Obywatelstwie. Najwyższy też czas, aby przestały obowiązywać przepisy z "głębokiego" PRL-u. Są tu dwie grupy osób w imieniu których prosimy o właściwe ujęcie w projekcie ustawy: Pierwsza, to osoby, którym władze PRL-u odebrały obywatelstwo w sposób bezprawny. Uważamy, że ze względu na godność osób tak poniżonych i pokrzywdzonych inicjatywa winna należeć do władz polskich. Druga grupa, to osoby, które zmuszone były do zrzeczenia się obywatelstwa ze względu na przepisy państw zamieszkania.


Pragniemy podkreślić wagę konsultowania ustaw z zainteresowanymi, co jest na co dzień praktykowane w demokracjach zachodnich. Prosimy o konsultowanie ustaw i raportów nas dotyczących przynajmniej z ważniejszymi organizacjami polonijnymi.


Wnioskujemy o utworzenie wspólnego i spójnego planu promocji pozytywnego wizerunku Polski i Polaka w świecie.



http://www.polonia-polska.pl/index.php?id=ak80623

Thursday, June 5, 2008

Polish war hero Jan found peace on Tyneside

Polish war hero Jan found peace on Tyneside





War hero ... Jan Zielinski.


By Andrew Hughes
TRIBUTES have been paid to a former Hebburn war hero who was among the last survivors of one of the bloodiest encounters of the Second World War.

Jan Zielinski, who was an 18-year-old cadet when Germans invaded his hometown in Poland, fought with the Allies at the Falaise Gap in Normandy – later known as the 'Corridor of Death' – where he pulled a comrade from a burning tank, despite being injured himself.

Mr Zielinski, 87, who lived in Marina View, in Hebburn, from 1990 to 1999, was awarded a medal for his bravery and later the French Croix de Guerre, with two laurels, for being twice mentioned in dispatches.

The dad-of-four died on May 27, in the Queen Elizabeth Hospital, Gateshead, after suffering kidney failure and heart disease.

Daughter Maria Hall, from Blaydon, Newcastle, said: "We are all so proud of him.

"He was such a humble and quiet man.

"He didn't make a big fuss of all his decorations, but he always made sure that no one forgot what the soldiers did for their country in the Second World War.

"But as a father and grandfather, he was a very loving and kind man.

"He went through so much in his life and the whole family loved him very much."

Mr Zielinski was also the youngest commissioned officer in the Polish Army.

The war veteran wrote about his part in the 'Corridor of Death' in a rare letter.

In it he recalled returning to France in 1944 with the Allied invasion as part of the 1st Canadian Army under Montgomery.

However, pandemonium broke out when the Allies moved to trap the Germans trying to escape the Falaise pocket.

Mr Zielinski, who also spent 40 years in the pit, said: "We were exposed to German bullets and shells. Our tank caught fire but we got out. All except one.

"We went back to get Eddie and I was shot by a sniper as we pulled him out.

"Eddie was seriously wounded in both legs and he died through loss of blood.

"There was not enough soil to bury him in, so we put a helmet over his face to stop the flies getting into his mouth.

"I could not describe the stench from all the dead men and horses, the congealed blood on the road and the flies."

Mr Zielinski moved to North East England when he returned, "because people had once given us a nice welcome there", while transporting a tank by train.

On his first day off after VJ Day, Mr Zielinski met Mary Burrell, from Pelaw, who later became his wife. She died 12 years ago.

The couple had four children – Paul, 60, Peter, 55, Mark, 53, and Maria, 46 – and eight grandchildren.

His funeral service, to be attended by the deputy Polish military attache, Lieutenant Colonel Colin Adamski, will be held at St Joseph's Church in Blaydon, Gateshead, at noon on Wednesday.

Saturday, March 15, 2008

Polacy w USA za Referendum wszystkich Polakow w sprawie Traktatu Europeskiego.

Polacy w USA za Referendum wszystkich Polakow w sprawie Traktatu Europeskiego. Jaka przyszłość Polski? red. Jan Maria Jackowski (2008-03-12) Aktualności dnia słuchajzapisz

Traktat Lizboński a ekonomiaprof. Andrzej Kaźmierczak (2008-03-12)Aktualności dniasłuchajzapiszZobacz również inne publikacje związane z tym tematem: AUDYCJE:Polski Punkt Widzenia: ratyfikacja Traktatu Lizbońskiego - [2008-03-12]pos. Przemysław Gosiewski, Marek JurekW Sejmie trwa dyskusja nad Traktatem Lizbońskiem - [2008-03-12]Marek JurekJaka przyszłość Polski? - [2008-03-12]red. Jan Maria JackowskiTraktat Lizboński a ekonomia - [2008-03-12]prof. Andrzej KaźmierczakPiS debatuje nad Traktatem Lizbońskiem - [2008-03-12]pos. Zbigniew GirzyńskiTrwa kampania na rzecz referendum w sprawie ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego - [2008-03-12]pos. Urszula KrupaObraz rodziny w Traktacie Lizbońskim - [2008-03-11]mec. Elżbieta Barys, red. Jan Maria JackowskiRatyfikacja Traktatu Lizbońskiego sprawdzianem dla PiS - [2008-03-11]red. Stanisław MichalkiewiczTraktat lizboński - [2008-03-03]mec. Stefan Hambura, poseł Antoni MacierewiczARTYKUŁY:Jak by tu się odróżnić od Platformy - [2008-03-13]Test wiarygodności dla PiS - [2008-03-11]Niektóre skutki wprowadzenia w życie Traktatu z Lizbony - [2008-03-08]Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej - [2008-02-29]

Sunday, December 16, 2007

MAJOR - The Battle Seq.1

MAJOR - The Battle Seq.1


Piszę o mojej Warszawie


Piszę o mojej Warszawie
Nasz Dziennik, 2007-12-15
Z Marią Szypowską, pisarką, współautorką - wraz z mężem Andrzejem - pięknych, znanych i cenionych albumów o Warszawie i o wielu miejscach w Polsce, rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler

Ukończyła Pani studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim i debiutowała jako poetka, jednak sensem Pani życia stała się pasja historyczna. Czy już w młodości ciekawiły Panią dzieje Warszawy?
- Trochę tak, z tym, że wtedy zaciekawienie dziejami Warszawy było nieco ograniczone okresem okupacji. Jestem rocznik 1929, a mój mąż 1926. Byliśmy więc poddani temu straszliwemu ciężarowi okupacji, począwszy od września 1939 roku. Po wojnie studiowałam polonistykę u takich wielkich i wspaniałych profesorów, jak prof. Julian Krzyżanowski i niezapomniany prof. Wacław Borowy, a spośród językoznawców - Witold Doroszewski. To moje zainteresowanie historią wzięło się z pewnych doświadczeń profesora Borowego i profesora Krzyżanowskiego, dlatego że ich nigdy nie interesowała sama literatura, tylko literatura wkomponowana w historię. Stało się to także moją wielką pasją. Nastąpił też ten szczególny zbieg okoliczności, że Andrzej Szypowski, którego znałam od najwcześniejszego dzieciństwa, a który został potem moim mężem, miał tę wielką pasję fotograficzną i również zainteresowania historyczne.

Czy na Pani zainteresowania historyczne wpłynęli również rodzice?
- Na pewno to był wpływ rodziców i wpływ szkoły, nauczycieli, którzy uczyli nas kochać Warszawę, kochać Polskę, kochać przeszłość. Ten sposób widzenia świata pozostał nam bliski do dziś.

Podczas II wojny światowej była Pani łączniczką Szarych Szeregów i brała Pani udział w Powstaniu Warszawskim...
- Byłam w konspiracyjnym harcerstwie od 1942 r., a w Powstaniu Warszawskim brałam udział jako łączniczka-sanitariuszka w miejscu nietypowym, na Bielanach, gdzie Powstanie trwało tylko kilka dni. Bielany były szybko opanowane przez Niemców i tylko nocami trwało przeprowadzanie oddziałów między Kampinosem a Żoliborzem. Moja przybrana siostra, chcąc mnie oszczędzić, zatelefonowała 1 sierpnia rano z informacją, że jest odwołany termin wybuchu Powstania. Dlatego też nie stawiłam się na Starówce, gdzie powinnam była się stawić, i nie zginęłam tam, tak jak ona zginęła.

Czym było Powstanie dla Pani, wówczas kilkunastoletniej dziewczyny?
- Wspominam je jako czas niezwykle intensywnych przeżyć, czas spalenia mojego rodzinnego domu, czas, kiedy moja matka, która była sanitariuszką w roku 1920, również służyła jako sanitariuszka-pielęgniarka w czasie Powstania Warszawskiego na Bielanach, w korczakowskim sierocińcu "Nasz Dom", gdzie urządzono szpital. A ja służyłam jako łączniczka-sanitariuszka.

Jak tamte trudne przeżycia wpłynęły na Pani późniejszą twórczość i spojrzenie na Warszawę?
- Na pewno pozostało we mnie ogromne przywiązanie do Warszawy. Komendantka Bielan kazała mi wyjść po upadku Powstania nie z wojskiem, ale z rodzicami. Przeszłam więc przez Pruszków i trafiłam do Kielc do przezacnych ludzi, którzy nas tam przyjęli. Później byłam u sióstr nazaretanek. Pamiętam swoją bezgraniczną tęsknotę za Warszawą i pragnienie powrotu do niej, gdy tylko taka możliwość zaistniała.

Jakiej tematyce poświęcone były pierwsze opracowane przez Panią i Pani męża albumy?
- Zaczęliśmy od cyklu albumów związanych z Ziemiami Odzyskanymi, w ramach którego wyszły nasze książki, m.in.: "Opole", "Jelenia Góra", "Nysa", "Paczków", "Legnica", "Góra Świętej Anny". Dodam zresztą, że pierwsza książka miała dotyczyć Szlaku Piastowskiego Wielkopolski i Kujaw, ale ówczesna cenzura nie zgodziła się na to, bo za dużo było tu kościołów. Udało nam się jednak jako pierwszy nasz wspólny album zrobić "Gniezno". W późniejszych latach pojechaliśmy nad morze, czyli na owe odzyskane Ziemie Północne i zrobiliśmy album o Słupsku. A potem stwierdziliśmy, iż trzeba zrobić książkę o Gdyni i Gdańsku. Nasz album o Gdyni był pierwszą książką, jaką udało się wydać o tym mieście w okresie PRL. Wielkim przeżyciem było dla nas to, że mogliśmy zrobić książkę albumową właśnie o Gdyni, która była legendą naszego dzieciństwa. Gdynia to było dla ludzi naszego pokolenia, "okno na świat", to był "wiatr od morza". Potem zrobiliśmy też książkę o Gdańsku, Sopocie i Oliwie. Tę ostatnią - "Oliwa. Muzyka wieków" - mieliśmy szczęście i zaszczyt osobiście wręczyć Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II w Oliwie w 1987 roku.

Akcenty patriotyczne znajdu ją się także w innych Państwa dziełach, tj. w albumie "Pieśń ziemi naszej" - poświęconym dziejom polskiego hymnu, czy "Znak ziemi naszej" - poświęconej dziejom polskiego godła. Książki te powstały w latach 1979-1980. Czy pisanie w tamtych czasach o naszych najwyższych narodowych wartościach było pewną formą ich obrony?
- Oczywiście. Doprowadzenie w 1979 r. do wydania książki z orłem w koronie na obwolucie było niezwykle trudne. Dostaliśmy od Prymasa Tysiąclecia ks. kard. Stefana Wyszyńskiego specjalne podziękowanie za książkę "Pieśń ziemi naszej". Akcenty patriotyczne są obecne w naszych książkach w sposób naturalny. Ciągle powracamy do tematu: Warszawa zniszczona - Warszawa odbudowana. Dla nas bowiem czas wojny był niewiarygodnym przeżyciem. Mój mąż jako młody chłopak we wrześniu 1939 r. był zasypany w piwnicy zbombardowanego domu. Jemu i jego rodzinie cudem udało się wyjść spod gruzów. Ja z rodzicami mieszkałam początkowo na Kolonii Staszica, lecz rodzice ze względów bytowych przenieśli się na wspomniane już Bielany. I całe szczęście, bo Kolonia Staszica przeżywała w 1944 r. los podobny do losu Woli. Tam była straszliwa masakra ludności cywilnej. Przeżywanie spraw odbudowy stolicy było więc dla nas czymś najbardziej bliskim, o czym się myślało, mówiło, co się analizowało razem z pokoleniem rodziców.

"Trylogia Staromiejska" to trzy nagradzane i niezwykle cenione przez varsavianistów książki albumowe o Trakcie Starej Warszawy: "Gdy wchodzisz w progi Katedry...", "Gdy wchodzisz na Stare Miasto..." i "Gdy wchodzisz na Nowe Miasto...". Jak długo trwała praca nad nimi?
- Właściwie przez cały czas od 1945 roku. Jako warszawiacy bardzo przeżywaliśmy z jednej strony wielką radość, że Warszawa została odbudowana, a z drugiej smutek z powodu zakazu odbudowy Zamku, zakazu, który trwał przecież ćwierć wieku. Odbudowa Warszawy to było wielkie zwycięstwo polskiego ducha nad ustrojem. Stolicą miała być przecież Łódź. Niewiarygodny upór i poświęcenie warszawiaków narzuciły ówczesnej władzy to, że jednak doszła do wniosku, iż trzeba pozwolić na odbudowę Warszawy. Odbudowa Starego Miasta z trzema kościołami i odbudowa Nowego Miasta z siedmioma kościołami była czymś nie do wiary w okresie głębokiego stalinizmu. Było to jednocześnie zwycięstwo ducha takich ludzi, jak prof. Stanisław Lorentz, prof. Jan Zachwatowicz, prof. Aleksander Gieysztor, którzy już przed wojną zaczęli tworzyć mit - w dobrym znaczeniu tego słowa - owej Starówki. Trzeba również przypomnieć, że w 1928 r., na dziesięciolecie odzyskania przez Polskę niepodległości, Rynek Starego Miasta został odmalowany ze zniszczeń spowodowanych upływem stuleci. Już wtedy zaczął się kult Starówki. Potem lata 1937-1938 przyniosły odkrycie murów staromiejskich, które były wtopione w zabudowę miejską. To było zwycięstwo wielkiego prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego, który potrafił łączyć kreowanie miasta bardzo nowoczesnego z przekazywaniem szacunku dla dziedzictwa przeszłości.

Czy od początku założyli sobie Państwo, że będzie to trylogia?
- Cykl powstawał stopniowo... Pierwsza z książek nazywała się "Gdy wchodzisz w progi Katedry...". Tytuł narodził się pod wpływem Prymasa Tysiąclecia. On sam powiedział i napisał kiedyś: "Gdy wchodzisz w progi Katedry, stąpaj ze czcią, bo idziesz po śladach ofiarnej krwi rodaków i wracaj do pracy wzorem najlepszych synów Polski". Później zrealizowaliśmy drugą część: "Gdy wchodzisz na Stare Miasto". A jak było Stare Miasto, to wypadało zrobić książkę o Nowym Mieście, więc opracowaliśmy trzecią książkę: "Gdy wchodzisz na Nowe Miasto". I tak pojawiła się trylogia. Tytuł "Trylogia Staromiejska" wyrósł na końcu, kiedy już był cały cykl.

Wcześniej powstała jednak Państwa książka o Zamku w Warszawie...
- Tak. Pomimo trwającego ćwierć wieku po zakończeniu II wojny światowej ówczesnego zakazu odbudowy Zamku, wierzyliśmy głęboko, że przyjdzie taki czas, kiedy będzie można go odbudować. Gdy pojawiła się w 1971 r. decyzja o odbudowie Zamku, powstała nasza książka, dzięki temu, że przez długie lata zbieraliśmy do niej materiały. Do zrealizowania wartościowej książki materiały bowiem muszą być przeogromne.

Czy była Pani w Komitecie Odbudowy Zamku?
- Nie, ale bardzo blisko z nim współpracowałam, szczególnie z profesorem Lorentzem. Byłam pełna uwielbienia dla takich ludzi jak on, którzy w warunkach wojennych, ryzykując życie, potrafili ratować elementy zamkowe. W całym naszym kraju były bowiem tylko dwa zamki króla jegomości i Rzeczypospolitej. Zamek Królewski w Krakowie, czyli Wawel, który ma na szczęście zachowane mury, ale wyposażenie jest odtworzone. I Zamek Królewski w Warszawie, który ma mury odtworzone, ale za to posiada bardzo wiele elementów oryginalnego wyposażenia, jeszcze z czasów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Także dzięki profesorom: Lorentzowi i Zachwatowiczowi, udało się po wojnie - mimo zakazów - wyeksponować z Zamku w stanie trwałej ruiny ścianę Żeromskiego czy Bramę Grodzką oraz nie dopuścić do fałszującej odbudowy (bo i takie bywały pomysły niektórych architektów).
Nasza książka "Zamek Królewski w Warszawie" ukazała się już w czerwcu 1971 roku. Ludzie wtedy od godz. 5.00 stali w kolejce i czekali, aż przyjadą jej egzemplarze z drukarni. Podpisywaliśmy je na placu Zamkowym - obok zachowanych ruin Zamku, wtedy już przygotowywanego do odbudowy.

Czy zachwycił Panią majestat tego Zamku z jego bogatą historią?
- Mąż przed wojną jako młody chłopak niejednokrotnie bywał w Zamku, ja byłam tam tylko raz z wycieczką. Nie wiem, czy to sprawa majestatu, czy inne przyczyny - ale to miejsce jest mi niewiarygodnie bliskie. W 1953 r. braliśmy ślub w katedrze, która jeszcze do końca nie była odbudowana. Jechaliśmy wtedy tramwajem, a potem przechodziliśmy koło ruin Zamku, które były ogrodzone płotem. Weszliśmy do katedry. Dodam, że w tym właśnie miejscu - ale wśród rumowiska - byliśmy już wiosną roku 1945, kiedy na gruzach katedry odprawiona została rezurekcja.

Czy obecny kształt Zamku zadowala Panią, czy coś by Pani w nim jeszcze zmieniła?
- Nie. Może ja się po prostu przywiązałam do tego, co jest. Jest on w swojej bryle zbliżony do tego Zamku, który istniał przed wojną. Wydaje mi się, że to, co uzyskano, to jakieś optimum. Czy to jest ideał? Nie sposób powiedzieć.

Kolejny wydany przez Państwa duży album "Warszawski Zamek Królewski. Zamek Rzeczypospolitej" od początku cieszył się szczególnym zainteresowaniem czytelników. Został ogłoszony "Książką Roku Kulturalnego 1989/1990", a w 1992 r. był eksponowany w pawilonie polskim podczas wystawy światowej Expo'92 w Sewilli. Czy sukces tej książki może świadczyć o tym, że Polacy są bardzo przywiązani do swego Zamku, odrodzonego z niebytu po zniszczeniach wojennych?
- Tak. To była książka, którą wybrano jako "Książkę Roku Kulturalnego" głosami czytelników, bibliotekarzy i księgarzy. Cieszyliśmy się później także z faktu, że książka "Gdy wchodzisz w progi Katedry..." stała się "Książką Roku Kulturalnego 2000". A warszawska katedra też została odrodzona z niebytu po zniszczeniach wojennych.

"Są na świecie budynki zabytkowe większe i świetniejsze, posiadające bogatsze i cenniejsze wyposażenie. Ale pewnie niewiele jest miejsc, gdzie wyczuwa się tak mocno tajemnicę więzi z historią, tajemnicę woli ocalenia pamiątek przeszłości, tajemnicę siły kultury rodzącej gotowość do poświęceń" - pisze Pani we wstępie do książki o Zamku. Czy uważa Pani, że dziś w Polsce ludzie z takim samym zapałem dbają o zabytki, jak wówczas, gdy odbudowywali Zamek Warszawski?
- Cieszę się, że zapamiętał Pan te zdania, bo jestem do nich szczególnie przywiązana. Co do troski Polaków o zabytki - to bywa bardzo różnie. Natomiast dla mnie wielką pociechą była reakcja społeczeństwa na ostatnio zrobioną przez nas wystawę artystyczno-dokumentalną w parafii św. Barbary pt. "Głos dawnej Warszawy zawsze młody". Ogromnie wzruszyły nas wpisy do księgi pamiątkowej, zwłaszcza młodzieży. Oni byli zafascynowani tym, co zobaczyli w zestawieniu zdjęć Warszawy zniszczonej i Warszawy odbudowanej. 6 grudnia udało się zrobić z tymi młodymi ludźmi uroczyste spotkanie w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego w Warszawie. Myślę, że obecnie trochę brakuje lansowania tego, co dobre. Dziś często młodych ludzi kształtuje telewizja, w której niejednokrotnie można usłyszeć, że przeszłość nie ma znaczenia, a liczy się nowoczesność.

Coraz częściej słyszy się o dziwnych pomysłach rewitalizacji zabytków, gdzie ich historyczną tkankę chce się zastąpić nowoczesnymi, bezdusznymi bryłami ze szkła i betonu. Przykładem może tu być zamek w Ciechanowie czy kwestia odbudowy Zamku Królewskiego w Poznaniu. Czy oznacza to, że niektórzy współcześni architekci i konserwatorzy zabytków tracą związek z prawdziwą historią?
- Chyba niektórzy tak. Mnie jest bliska idea rewitalizacji, tzn. przywrócenia formy możliwie wiernej przesłaniu przeszłości. Dlaczego mówię "możliwie wiernej", a nie "autentycznej"? Dlatego, że przecież każdy budynek na przestrzeni wieków zmieniał kształty, narastały nowe części. I kiedy przychodzi decyzja o jego odbudowie, pada pytanie: jeżeli odbudowywać, to jak? Katedrę w Warszawie pamiętam przecież z czasów przedwojennych, kiedy miała neogotycki kształt nadany w XIX wieku. Profesor Zachwatowicz przeforsował jednak gotyk mazowiecki - i znakomicie. Natomiast całkowite przekształcanie zabytków w duchu szkła i aluminium jest mi zupełnie obce.

Pięknie wydawane od lat albumy Marii i Andrzeja Szypowskich, oprócz szalenie ciekawej treści zawierają równie cenne zdjęcia. Można powiedzieć, że Pani mąż, który jest ich autorem, doskonale wyczuwa ducha minionych wieków...
- Absolutnie, słusznie pan to zauważył.

A Pani zajmuje się warstwą merytoryczną?
- Wspólnie się nią zajmujemy. Zawsze razem studiujemy materiały. Jest w tym moment pewnej tajemnicy twórczości, że właśnie to miejsce zostanie pokazane, a nie inne, że słowo takie, a nie inne zostanie użyte.

W Państwa albumach słowo i obraz są ze sobą znakomicie połączone, tworząc wyjątkową całość, którą z zainteresowaniem bierze się do ręki. W czym tkwi sekret Państwa pracy?
- Dziękuję za dobre słowo. Jest to jakiś dar, który został nam dany, to, co się nazywa pasją, umiłowaniem przeszłości, talentem. A jeśli chodzi o Warszawę, to jej temat jest nam szczególnie bliski, bo tutaj się urodziliśmy.

Ukazuje się jednak wiele książek i przewodników o Warszawie, ale najczęściej podawane są w nich suche fakty. Tutaj zaś jest żywa historia opowiedziana w sposób barwny...
- Cieszę się, że tak te nasze książki odbiera pan i wiele innych osób. Nie wiemy, ile jeszcze czasu i sił będzie nam dane, żeby tworzyć, ale cieszymy się z tego, co się udało do tej pory zrobić. Natomiast z wielkim smutkiem myślę o tym, że ludzie, którzy chcą kupować książki, nie mają zazwyczaj pieniędzy, a ludzie którzy mają pieniądze, często nie kupują książek. Moim zdaniem, trzeba uaktywnić pomoc w docieraniu wartościowych książek m.in. do szkół, do rodzinnych domów dziecka.

Jest Pani również autorką cyklu książek o wielkich Polakach, tj. m.in. Matejce, Konopnickiej czy Asnyku. Dlaczego właśnie ci twórcy szczególnie Panią zainteresowali? Czyżby dlatego, że w ich dziełach szczególnie widoczne jest zatroskanie o Ojczyznę i umiłowanie jej?
- W jakiś sposób na pewno tak. Konopnicka - która dzisiaj jest niemodna - swoją twórczością wywarła ogromny wpływ na sobie współczesnych i na kolejne pokolenia. Ludzie, którzy nie poznali prawdziwej wojny, mogą odrzucać słowa "Roty", natomiast my, którzy wojnę przeżywaliśmy, naprawdę rozumieliśmy te słowa: "Twierdzą nam będzie każdy próg, tak nam dopomóż Bóg". Zależało mi na pokazaniu Konopnickiej możliwie żywej, że była człowiekiem z krwi i kości, ze swoimi kłopotami, bólami, pasjami. Tak samo teksty Asnyka są dzisiaj niedoceniane, ale na swoją epokę wywarły ogromny wpływ. Matejko zaś zafascynował mnie jako wielki reżyser wyobraźni narodowej.

Przyjaźniła się Pani z Kazimierą Iłłakowiczówną, o której mówiło się, że jest trudna w kontaktach z ludźmi. Jak zapamiętała ją Pani i co ta przyjaźń wniosła w Pani życie?
- Traktowała mnie niewiarygodnie życzliwie. Przyjaźń to może wielkie słowo, ale rzeczywiście darzyła mnie wielką życzliwością. Do Kazimiery Iłłakowiczównej jeździłam do Poznania. Ona sama była kiedyś u nas w naszym domu w Warszawie. Jeszcze w czasie studiów zaczęłam pracować w Państwowym Instytucie Wydawniczym. Ten okres charakteryzował się rygorem pracy naukowej na najwyższym możliwym poziomie. Miałam szczęście współpracować z Leopoldem Staffem, a także z Marią Dąbrowską. Myślę, że kontakt z tymi największymi osobowościami pozwolił mi potem pisać książki o ludziach na pewno wielkiego wymiaru. Jeżeli chodzi o Staffa, redagowałam jego tomik "Wiklina". Nie wniosłam tam żadnej poprawki. W tekście Dąbrowskiej zdarzyło mi się zaproponować kilka, które przyjęła. Natomiast Staffowi kiedyś anonimowo wysłałam swoje wiersze, które ocenił pozytywnie.

W ubiegłym roku wzięła Pani udział w ogólnopolskiej konferencji "Sacrum i profanum a współczesna kultura" zorganizowanej przez senacką Komisję Kultury i Środków Przekazu pod patronatem marszałka Senatu RP Bogdana Borusewicza. W jakiej kondycji, według Pani, jest dzisiejsze pisarstwo?
- Muszę się przyznać z pewnym wstydem, że nie śledzę na bieżąco współczesnej twórczości. Raczej bardziej żyję w świecie historii. Po prostu sił i czasu trochę już nie starcza. Ale jak najbardziej odczuwam potrzebę sacrum w sztuce, sacrum rozumianego zarówno jako tematyka związana ze sprawami boskimi, jak i też pewne sacrum w stosunku do spraw Ojczyzny.

Co Pani ma na myśli w tym drugim przypadku?
- Chodzi o traktowanie pewnych spraw Ojczyzny jako świętości, jako czegoś niezwykle cennego. Bardzo ważna jest dla mnie sprawa stosunku młodzieży do dziedzictwa przeszłości. Bliskie są mi słowa Ojca Świętego Jana Pawła II do polskiej młodzieży z Jego pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny, kiedy powiedział: "Te słowa mówi do was człowiek, który swoją duchową formację zawdzięczał od początku polskiej kulturze, polskiej literaturze, polskiej muzyce, plastyce, teatrowi, polskiej historii, polskim tradycjom chrześcijańskim, polskim szkołom, polskim nauczycielom, polskim uniwersytetom. Mówiąc do was, młodych, w ten sposób pragnę przede wszystkim spłacić dług, jaki zaciągnąłem wobec tego wspaniałego dziedzictwa, które zaczęło się od 'Bogurodzicy'. Równocześnie zaś pragnę dziś stanąć przed wami z tym dziedzictwem jako wspólnym dobrem wszystkich Polaków, a zarazem z wybitną cząstką europejskiej i ogólnoludzkiej kultury. Proszę was, pozostańcie wierni temu dziedzictwu, uczyńcie je podstawą swojego wychowania, uczyńcie je przedmiotem szlachetnej dumy, przechowajcie to dziedzictwo, pomnóżcie to dziedzictwo, przekażcie je następnym pokoleniom". To jest właśnie traktowanie kultury jako sacrum.

Czy nie uważa Pani, że bez sacrum wysoka kultura nie istnieje?
- W moim przekonaniu tak. Wysoka kultura sama jest obiektem zasługującym na traktowanie jako sacrum.

W swojej misji - bo to chyba najlepsze określenie Państwa działalności - wspomagani są Państwo przez syna, muzyka Jana Szypowskiego. Od siedmiu lat organizuje on koncerty organowe z cyklu "Muzyka organowa w parafii Świętej Barbary" w Warszawie, sam zagrał wiele z tych koncertów. Czy te spotkania to swoista odpowiedź na apel Ojca Świętego Jana Pawła II, który w liście do artystów z 4 kwietnia 1999 r. napisał: "Aby głosić orędzie, które powierzył mu Chrystus, Kościół potrzebuje sztuki"?
- Tak. Okazało się, że syn ma niezwykły talent muzyczny. U nas obraz, słowo i dźwięk splatają się w jedną całość. Przykładem jest książka "Oliwa. Muzyka wieków", nad którą wieloletnie prace połączone były z koncertami syna na tych najsłynniejszych w Polsce oliwskich organach. Wcześniej niż w parafii św. Barbary syn przez szereg lat koncertował na organach warszawskiej archikatedry.

Fundacja Artibus podjęła także akcję "Tablic Pamięci", mówiącą o wielkim polskim dokonaniu, jakim była odbudowa warszawskiej Starówki ze zniszczeń. Pierwsza taka tablica stanęła w 2003 r. na ulicy Zapiecek, tuż przy wejściu na Rynek Starego Miasta. Ile ich jest dzisiaj?
- Powinno stanąć ich dwanaście, ale wciąż stoi tylko jedna. Zawsze byliśmy przekonani o tym, że trzeba przybywającym tutaj rzeszom rodaków i gości z całego świata przypominać o tym, jak Warszawa była straszliwie zniszczona i jak my, Polacy, potrafiliśmy ją odbudować. I że ta odbudowa spowodowała wpisanie Starego Miasta - z katedrą i Zamkiem - na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO, na której są najcenniejsze skarby globu. Udało się nam dotychczas postawić tylko tę jedną tablicę. Nie bardzo mieści się w wyobraźni ludzkiej, ile zezwoleń musieliśmy załatwić, ile przeszkód trzeba było pokonać, by ta pierwsza Tablica Pamięci mogła stanąć obok Rynku Starego Miasta. Oddaliśmy ją w darze dla Warszawy i namawialiśmy władze miasta, by więcej ich postawić. Ufam, że jeszcze staną kolejne Tablice Pamięci.

Czy współczesna Warszawa jest Pani równie bliska jak ta, którą pamięta Pani jeszcze z czasów wojny?
- Ona się bardzo zmieniła, ale to jest dalej mimo wszystko moja Warszawa, tak jak własna rodzina. Nie wyobrażamy sobie z mężem życia gdzieś indziej.

Dlaczego powinniśmy troszczyć się o zabytki?
- Dlatego że powinniśmy jako ludzie żyć w poczuciu ciągłości. Właściwie każdemu człowiekowi, tak jak potrzebne jest poczucie rodzinności i trwania, tak samo i dziedzictwo przeszłości, które jest częścią tego życia narodowego, którego nie wolno nie znać i nie wolno nie kochać.


Bardzo dziękuję za rozmowę

Wednesday, September 12, 2007

Warszawa nie zwyciezona

Warszawa nie zwyciezona

Alex Lech Bajan
RAQport Inc.
2004 North Monroe Street
Arlington Virginia 22207
Washington DC Area
USA
TEL: 703-528-0114
TEL2: 703-652-0993
FAX: 703-940-8300
EMAIL: alex@raqport.com
WEB SITE: http://raqport.com